IJzer

IJzer is een mineraal dat onder andere belangrijk is voor de vorming van hemoglobine, een onderdeel van rode bloedcellen. Rode bloedcellen vervoeren zuurstof door ons lichaam.

IJzer komt in eten voor in 2 vormen: heemijzer en non-heemijzer. Heemijzer zit alleen in dierlijke producten. Non-heemijzer zit in dierlijke en plantaardige producten. Heemijzer wordt wat beter opgenomen.

Mensen die meer risico lopen op een ijzertekort zijn: vrouwen in de vruchtbare leeftijd, zwangere vrouwen, vrouwen die borstvoeding geven, jonge kinderen en vegetariërs. Een tekort herken je aan vermoeidheid, bleke huid, rusteloze benen en snel buiten adem zijn.

Wat is ijzer in voeding?

IJzer is een spoorelement dat belangrijk is voor de vorming van hemoglobine. Het komt voor in dierlijke en plantaardige producten.

Waar zit ijzer in?

Heemijzer: alleen in dierlijke producten zoals vlees, vis en kip. Non-heemijzer: in brood, volkorenproducten, peulvruchten, noten, groene groenten zoals spinazie, postelein, paksoi en snijbiet, en in radijs.

Opname van ijzer

Heemijzer wordt beter opgenomen (ca. 25%) dan non-heemijzer (1–10%). Vitamine C bevordert de opname van non-heemijzer. Fytaat (in granen), polyfenolen (in thee/koffie) en calcium kunnen de opname remmen.

Waar is ijzer goed voor?

IJzer is nodig voor zuurstoftransport via rode bloedcellen, energieproductie in de cellen en een normaal werkend afweersysteem.

Symptomen bij ijzertekort

Vermoeidheid, bleke huid, snel buiten adem, rusteloze benen. Bij kinderen kan ijzergebrek leiden tot verstoord leergedrag. Bij zwangere vrouwen kan het leiden tot bloedarmoede.

Te veel ijzer

Te veel ijzer kan schadelijk zijn voor de lever, hart en bloedvaten. Bij meer dan 45 mg per dag kunnen maagdarmproblemen optreden. Bij hemochromatose (erfelijke ziekte) moet ijzerinname sterk beperkt worden.

IJzer bij vegetarisch eten

Vegetariërs krijgen vooral non-heemijzer binnen, dat minder goed wordt opgenomen. Met een gevarieerd eetpatroon en voldoende vitamine C blijft de opname echter voldoende.

Dagelijkse aanbevolen hoeveelheid

Mannen: 11 mg per dag. Vrouwen (16–50 jaar): 16 mg per dag. Bij zwangerschap en borstvoeding is de behoefte verhoogd.

Spirituele betekenis van IJzer

IJzer staat symbool voor kracht, moed en doorzettingsvermogen. In oude tradities werd ijzer gebruikt als beschermend metaal tegen negatieve energieën. Het helpt je om stevig in je schoenen te staan en met vitaliteit door het leven te gaan.